بومادران
خوراکی میباشد که به صورت جوشانده به مصرف میرسد و به طرق دیگر هم مصرف میشود که در ذیل به آن اشاره خواهد گردید :
نام علمی این گیاه Achillea millefolium میباشد این گیاه را علف هزار برگ هم می نامند. این گیاه معطر دارای اسانس، اینولین و کمی تانن است و در کشورهای اروپایی به عنوان دارو برای قطع تب استفاده می شود.
این گیاه بطور خاص تب بُر است. ضماد آن جهت درد سینه مفید است. بُخور و جوشانده آن برای درمان زکام مفید است، پس در زمان سرماخوردگی بسیار مفید است.
ادرار را زیاد می کند، در نتیجه برای سنگ های کلیه مفید است.
باد شکن است.
ماساژ دادن محل درد با روغن بومادران یا گذاشتن سوخته آن بر روی محل زخم ، موجب تسکین درد و جلوگیری از خونریزی می شود.
در قدیم ضماد بومادران یعنی برگ های تازه آن را که با روغن ترمس ( باقلای مصری ) مخلوط بوده ، بر روی محل کچلی یا روی صورت مردان جوان برای رویش مو قرار می دادند.
جوشانده سرشاخه گلدار آن برای رفع دردهای قاعدگی مفید است.
ضماد بومادران برای درد سینه و انواع سردرد استفاده می شود.
خوردن آن باعسل انواع کرمهای معده رابیرون میکند.
مشخصات گیاه:
گیاه پایا ، ایستاده ، به ارتفاع 50-30 سانتیمتر .
ساقه : ایستاده ، ساده ، یا در بخش فوقانی منشعب .
برگ : پوشیده از کرکهای روی هم خوابیده ، با پیرامون پهن دراز- سر نیزه ای یا خطی ، دو بار منقسم ته شانه ای ، با قطعات متعدد خطی نوک دار و واقع در جهات مختلف ( نه در یک سطح ) ، " راشی " کامل و در پایین و میانه یک جور .
گل : سفید یا سفید متمایل به زرد ، یا سفید متمایل به ارغوانی ، مجتمع در کپه های کوچک به صورت توده ای دیهیمی ومتراکم ، گلچه های زبانه ای بسیار کوتاه تر از نیمه طول گریبان ، گریبان تخم مرغی ، کرک دار ، دارای براکته هایی با حاشیه کم رنگ ، قهوه ای یا تقریبا سیاه .
موسم گل : اردیبهشت - خرداد .
از کلیه قسمتهای این گیاه ، بوی قوی استشمام می شود و قسمت مورد استفاده این گیاه ، سر شاخه گل دار و برگ آن است که طعم تلخ وبوی قوی دارند .
ترکیبات شیمیایی : سر شاخه گل دار بومادران ، دارای اسانس ، نوعی هتروزید مولد اسید سیا ندریک به مقدار 3 میلیگرم در صد ، یک گلو کو الکا لو یید به نام آکی لیین achilleine اینو لین ، مواد چرب ، مواد مومی، یک فیتو سترول ، تانن ، اسید آکونی تیک (اسید آکی لییک ac . achilleique) و غیره است .
خواص درمانی : بومادران دارای اثر مقوی ، ضد تشنج ، رفع بواسیر ، قاعده آور ، بند آورنده خون و التیام دهنده زخم و جراحا ت است . دم کرده سر شاخه گل دار بومادران ، در رفع گاستریت های حاد و مزمن ، رفع نفخ و ترش کردن غذا ، اثر نافع ظاهر می کند وسوء هضم های ناشی از نفخ را از بین می برد .
بومادران به علت دارا بودن تانن و مواد تلخ و عطری ، بر روی سلسله اعصاب و قلب نیز اثر می نماید بطوری که در موارد درمانی مختلف مانند خستگی عمومی ، ضعف قلب ، ورم ماهیچه های دل و همچنین در بیماری های عصبی مانند ضعف اعصاب ، هیستری ، صرع و قلنج های تشنج آور نتایج مفید می دهد.بومادران بر اثر قابض بودن ، در رفع ترشحات زنانگی ، بند آوردن خون ، رفع اخلاط خونی، بواسیرهای خونی و اسهال های ساده اثر معالج دارد و چون در این گونه موارد به طور قاطع عمل می کند ، اعتقاد مردم نسبت به ان در طی قرون متمادی همواره زیاد بوده است.
بررسی هایی که در سال ۱۹۳۶ انجام گرفت نشان داد ، شیره تازه گیاه در آنژین دوپو آترین یعنی(آنژین صدری) ، احساس گرفتگی ناگهانی و درد قلب و همچنین خواب رفتن دست ، نتایج مفید می دهد.
ارزش درمانی بومادران بیشتر از نظر خاصیت بند آورنده خون و علاج بواسیر است زیرا در طی دوران طولانی بررسی ها ، که در موارد مذکور به عمل آمده همیشه نتیجه مثبت از آن به دست آمده است.
اثر قاعده آور بومادران باعث آن گردید که در طی قرون متمادی ، مردم از آن پیوسته استفاه به عمل آورند و چون با تکرار مصرف آن ، اثر سویی در بیمار بوجود نمی آید ، از آن برای تنظیم قاعدگی در مواقعی که به صوزت غیر کافی به وقوع می پیوندد و همچنین برای جلوگیری از درد و ناراحتی های اشکال وقوع قاعدگی استفاده به عمل آورند .
بومادران به علت اثر مدر که دارد در ازدیاد حجم ادرار و دفع سنگ کلیه نیز موثر است و علاوه بادشکن و تب بر می باشد.
در استعمال خارج ، شیره تازه یا دم کرده آن در آب ، اثر التیام دهنده زخمها ، اولسرها ، خراش و شکاف پوست بدن ، ناحیه مقعد و نوک پستان دارد.
اسانس بومادران ، از داروهای موثری است که دردهای عصبی و همچنین رماتیسمی را آرام می کند.
در دامپزشکی از جوشانده های غلیظ آن می توان برای رفع خون در ادرار و رفع جرب گوسفندان و غیره استفاده به عمل آورد.
این گیاه در ارتفاعات ۱۵۰۰ تا ۲۲۰۰ متری می روید.
با تشکر از وبلاگ نسیم بارنی کوهستان